2015-12-26

ТАЛАРХАЛ

(Ноороглоод үлдээснээ олж гаргав. 2008 оны бичлэг)
Алтай, Хангайн нуруу шиг түшигтэй ханхар сайхан залуу байлаа дүү минь. Зураг болоод л үлдлээ гэхэд итгэхийн аргагүй санагдах юм одоо хүртэл... Ингээд хайран сайхан залуу насыг чинь аваад одох юм гэж яаж санах билээ.

Түүнийг байгаа гэж бодоод юунаас ч, хэнээс ч айдаггүй, санаа зовдоггүй байж билээ. Одоо бол тэрэгний 1 дугуй нь унасан адил санагдаж байна.

Уй гашууг минь хуваалцан, хэцүү хүнд өдрүүдийг даван туулах хүч хайрласан хүмүүсийн сайхан сэтгэлд шүтэн талархаж байна.

Амьд хүн аргатай болохоор идэх уух, унтахаас эхлээд л... Амьдрал үргэлжлэх бололтой.
2008-08 сар

2015-09-08

World wage calculator

Цалингаа дэлхийн хэмжээнд харьцуулж үзэхийг хүсвэл энд дарна уу

2015-08-12

Зип код гэхээр л 976 гээд байдаг билүү

Тэрнээс чинь тэс өөр юм байдаг шү хүүхээ... zipcode.mn
Энд маш сайхан бичжээ, кирилл фонт үнэгүй өгсөн Дусал блогт баярлалаа.

Улаанбаатар-11000

Баянгол - 16000

15-р хороолол - 16080


2015-07-26

Өгүүлэл хэвлүүлэх талаар...

Хэвлүүлэх эсвэл үгүй болох гэсэн 2 үнэн хувь тавилан судалгааны ажлыг хүлээж байдаг бөгөөд өндөр шаардлага бүхий сэтгүүлд хэвлэгдсэн ганцхан өгүүлэл академик карьерийн замд тань үнэлж баршгүй том түлхэц болно. Ийм учраас, Nature Genetics сэтгүүлийн ахлах редактор Кайли Воган (Kyle Vogan) карьераа эхлүүлж байгаа хүмүүс зориулан энэ талаар 5-р сарын 20-нд Бостонд болсон Naturejobs Career үзэсгэлэнгийн үеэр мөрөөдлийнхөө сэтгүүлд өгүүллээ хэрхэн "газардуулах" талаар зөвлөсөн юм. Nature Genetics нь Nature-ын дэд бүлгүүдийн дотор эхний тавд эрэмбэлэгддэг. 
---
Топ зэрэглэлийн сэтгүүлийн редакторууд онцгой чанарыг эрэлхийлдэг бөгөөд ялангуяа өгүүллийн агуулга ба хэлбэр гэсэн 2 хэсэгт голчлон анхаардаг гэж Воган хэлсэн юм.
Агуулга: Шинэлэг байдал буюу аливааг урьдаас харсан давуу талуудыг онцолно. Тухайн ажил хоорондоо уялдаатай алхамуудтай байх ба тухайн салбарт ямар нэг шинэ чиглэл бий болгосон байх. Өмнө нь хэвлэгдээгүй байх,

2015-07-22

Зэрлэг амьтдын эмгэнэлт явдал

Дээхнэ үед ийм нэртэй саарал хавтастай ном байдаг байж билээ. Энэ дэлхий дээр саяхан болтол байсан ч байгалийн жамаар биш, хүн гэгч адгууснаас болж зүйл дууссан амьтдын тухай. Зургаа ихэмсгээр залуулсан ч БАЙСАН ЮМ гэдэг тодотголтой.

Араас нь манай Монголд л ганц байдаг энэ өрөвдөлтэй харцтай амьтан явж байна уу? Идэш тэжээлийн хомсдол, газар нутгийн хумигдалт, цус ойртолт (миний бодлоор)  гээд муу муухай бүхэн нүүрлэсэн тийм хүнд нөхцөлд амьд үлдэхээр тэмцэн буй энэ амьтан 20 гаруйхан толгой гэх. 
Хориодхон толгой амьтныг яажшуухан авч үлдэх юм бол. Ёстой ухаан хүрэхгүй юм. Битгий л алга болчихоосой. Олон жилийн дараа ТАХЬ төрөлх нутагтаа эргэж ирсний адил замаар явъя гэвэл хэдийг нь ийш тийш нь амьтны хүрээлэн рүү зөөх бол? Тэглээ гээд амьд үлдэж, өсч үржих магадлал хэр байдаг юм бол доо гэсэн шүү бодол тээн сууна. 

Ертөнцийн хамгийн хорон, хамгийн муухай ганц л зүйл хүн, түүний дуусашгүй шунал юм. Хаа байгаа газраа хог новш тарьсаар одоо сансар огторгуйд хүртэл дэлхийн гадуур Санчир гаригийнх шиг бүслүүр бий болж байна. Агаар, усанд яваа тэр олон хүний хаягдал, сүйрсэн хаягдсан техник, хорт бодис, гагцхүү хүнээс л болж бий болсон дайны хор уршиг, хязгааргүй хүсэл шунал, хэрэгцээнээс бий болсон новшоор дүүрсэн дэлхий.
Бүх шавжийг устгавал байгаль 50 жилийн дараа мөхнө, харин бүх хүнийг устгачихвал байгаль 50 жилийн дараа цэцэглэх болно гэж саяхан харсан юм байна. Орос ардын үлгэрт гардаг даа. Халим загасны нуруун дээр үүссэн тосгоныг ганц хөрвөөгөөд дуусгадаг шиг нэг л өдөр дэлхий сэгсэрч биднээс өөрийгөө цэвэрлэх вий дээ...

2015-07-14

7 жил...

...өнгөрч. Зүрхэн дундуур үүнээс илүү тод мөр үлдээн урсах өөр ямар нэг юм огт санахгүй юм. Шалтгааныг нь зүүднээсээ ч хайн бэдэрсээр насыг барах юм болов уу. 
Туулай, тагтаатай... өдөр өнгөрлөө. 

Хэсэгтээ түүнийг тийш дахиж аваачихгүй ээ. 
Туслаарай, гуйж байна. 

2015-05-19

Яагаад ???

...бидний л тарьсан мод ургадаггүй,
...бидний хийсэн ажил муу-насгүй болдог,
...бид эргэн тойрондоо санаа тавьдаггүй,
...бидний амьдрах газар шороотой-бохир-хогтой-өнгөгүй байдаг юм бэ??? Яагаад ?
2015-05-11, УБ

Жинхэнэ түйрэн мөн биз дээ?

2014-08-01

Түүний төрсөн өдрөөр...

Чингисийн хүрээ өмнө очиж байснаас гоё болсон байна. Тохижилт, орчин гээд...

2014-03-17

Агаар бохирдуулагч элемэнтүүдийн үзүүлэх нөлөө

Эх сурвалж: A survey on air Quality

Бохирдуулагч
Хүний эрүүл мэндэд үзүүлэх нөлөө
Орчинд үзүүлэх нөлөө
Хүхрийн хүчил
-    Амьсгалын зам
-    Арьс болон нүд цочрох
-    Уушигны хавдар
-    Зүрх судасны өвчин нас баралтын хувь
-   ургалтыг гэмтээх
-   зэврэх
-   хүчлийн бороо
-   ургамал, усыг гэмтээх
-   гоо сайхны гэмтэл
Нарийн ширхэгт тоосонцор
-    Амьсгалын замын өвчнөөс нас баралт болон хавдрын үүсэлтийг нэмэгдүүлсэн
-    Уушигны өөрчлөлтийг багасгах
-    Бронхит, астма, хатгалгаа г.м асуудлуудын үндэс
-   ус агаар дахь хүчлийн тунадас
-   байгалийг хэсгүүдийг бүрхэх
-   шим тэжээлийн циклийг өөрчлөх
-   экосистемийн алдагдал
Хар тугалга
-    Хөнөөлтэй байдлын өөрчлөлт, бие эрхтэний гажиг, байнгын тархины эмгэг
-    Хоолны дуршил алдагдах
-    Ходоодны бэрхшээл, гэдэсний түгжрэл
-    Нойргүйдэл
-   хөрсөн дэх хар тугалганы хор
-   хар тугалганд согтох нь амьтанд түгээмэл тохиолддог өвчин

Хлор
-    Ханиалга, чээжний өвдөлт, уушигны усталт
-   далайн амьдралд сөрөг нөлөөлнө
-   озоны давхаргыг гэмтэл
Нүүрсхүчлийн хий
-    Уушигны үрэвсэл, томуу г.м амьсгалын замын өвчний эсэргүүцэх чадварыг бууруулах
-    Цусан дахь хүчилтөрөгчийн хэмжээг багасгах
-    Бамбай булчирхайн үйл ажиллагааг бууруулах
-    Астмын эх үндэс болно
-   хуурай газрын болон усны аль алинд нөлөөлнө
-   амьтны сормуус, сүв тасрах г.м олон төрлийн сөрөг нөлөөний туршлагууд байдаг
-   ургамлыг гэмтээх озон болон хүчлийн доош уналтын анхны дохио
Пероксиацетил нитрат
-    Амьсгалын зам, нүдийг цочроож үрэвсүүлнэ
-    Уушиг, зүрхний өвчтэй хүмүүс, ялангуяа өндөр настайн болон хүүхдүүд өртөмтгий
-   ургацад нөлөөлнө
-   салхиар онгон зэрлэг нутагт ч хүрч экологийн нөлөө үзүүлнэ
-   хувцас, ургамал хаймрыг ч гэмтээнэ
-   ой болон газар тариаланд
Формальдегид   
-    Нүднээс нулимс гоожих, нүд хорсох, амьсгалын замын хүндрэлүүд
-    Нүд, хамар, улаан хоолойн үрэвсэл, амьсгаадах, ханиалгах
-   Карбон моноксид болон шоргоолжны хүчил болон задарч орчинд нөлөөлнө
-   хүчлийн борооны  урьдач
Карбон моноксид
-    Бага агууламжтай ч сульдаатай болон зүрхний өвчтэй хүмүүст чээжний өвдөлт
-    Өндөр агууламжтай бол харааны согог үүсгэх
-    Ханиад томуу шиг гадаад шинж тэмдэг
-   метан, озон, карбон диоксид агуулсан бусад хүлэмжийн хийнүүдийн агууламжид нөлөөлнө
-   хуурай газрын исэлдэл
Устөрөгчийн сульфид
-    Мэдрэл, зүрх судас, хоол боловсруулах болон нөхөн үржихүйн системүүдэд сөргөөр нөлөөлнө
-   загас болон усны бусад амьтдад сөрөг нөлөөтэй

Аммиакийн хий
-    Устай нэгдсэн үедээ амьсгалын замыг гэмтээх, шархлуулах
-    бронхит, астма, ханиалга
-   хөрс болон цэвэр усны хүчиллэг байдал
-   газар боловсруулах зориулалт бүхий шүршигч бөмбөгийн үйлдвэрлэл дэлхийн радио идэвхит хүчинд нөлөөлнө(хүлэмж)
Карбон диоксид
-    Толгой өвдөлт, толгой эргэх, амьсгалахад хүндрэл үүсэх, хөлрөх, ядрах, зүрхний цохилт нэмэгдэх, цусны даралт ихсэх, комд орох, амьсгалын цочмог бөглөрөл, татах
-   хүлэмжийн хий нь дэлхийн дулаарлын нэг үндсэн шалтгаан болоод байна
Озон
-    Амьсгалын нөлөөллийн шинж тэмдэг
-    Уушигны үйл ажиллагаа сулрах
-    Улаан хоолойн үрэвсэл
-   ойн ургалт болон ургац багасах
-   навчийг гэмтээх

2014-01-19

Татварын буцаан олголт

Татварын буцаан олголтыг өөрөө болон үр хүүхдээ сургах(дотоодод болон гадаадад) сургалтын төлбөрийг төлсний, орон сууц худалдаж авсны, бас нөгөөг нь мартаж. Үндсэн 3 төрөл дээр буцаан олгодог. Энд орон сууцны тухайд ярина. 

Байрны зээлийн дараагийн асуудал бол татварын буцаан олголт. Энэ бол байр өмчлөх эрхийн бичгээ(Үл хөдлөхийн гэрчилгээ буюу байрны ордер) гардаж авсны дараа жилээс эхлэн ХАОАТ-т төлсөн мөнгөө буцаан авна гэсэн үг. Хөнгөлөх дээд хэмжээ нь 3 сая төгрөг. Тиймээс тухайн жилийнхээ орлого болон татвар төлсөн баримтаа баталгаажуулаад дээрх мөнгийг нэг удаа болон хэд хэдэн удаа(тухайн жилийн төлсөн ХАОАТ чинь 3 сая хүрэхгүй бол) цувуулан авах боломжтой. Он гарангуут бараг өдөр бүр л ТВ-үүдээр энэ тухай гардаг. 

Дараах хэдэн асуудалд анхаарвал зүгээр.

2014-01-01

Энэ жилийн ЭХЛЭЛ - "Амьдрал бол тэвчээр хатуужил"

Цаг төлөвлөлт "сайн"-аас болж Мөөгийгөөс бэлэг авсан юм, 11 сард. Сайн байсан юм чинь бэлэг өгөлгүй яахав дээ, хэхэ. 

Тэр бол 2014 оны цаг төлөвлөлтийн дэвтэр, миний хажууд дэлгээтэй байна яг одоо. Тэр үедээ ашиглаж эхлэх гэснээ он гарахаар болъё гээд үлдээсэн байсан, одоо хэрэг болох нь ээ.

Саяхан бас л юм юм бодож явсан нэг өдөр он эхлэхэд юу ярьдаг тухай бодолд ээрэгдлээ. Их л юм бодож, төлөвлөж эхэлдэг тухай бодол. Гэхдээ бүтэх нь миний л хувьд тун бага юм аа гэж бодоод... Нөгөө ухаарлын 7 хоног оюутнуудад байдаг шиг л оны эхнээс л тэгнэ ингэнэ гээд л бодоод төлөвлөөд л... тэгсгээд л яваандаа алга болдог гэдгээ анзаараад. Шинэ он гарангуут л тэгэхгүй шинэ хүн болъё, нөгөө шинэ дэвтрээ ашиглаад... гэж бодож сууснаа... би ер нь л өөрчлөгдөхгүй юм байна гэдгээ ойлгосон юм. Нэгэнт тогтсон барил шүү дээ. 
Ер нь өөрчлөгдөх болов уу гэж толгой руу хэд хэд орж ирсэн хэдий ч... хариу хайгаад л байсан ч... 
Олж амжаагүй зүйлээ сая оллоо - Амьдрал бол тэвчээр хатуужил

2013-11-16

Гоёл

Гоёж болох бүхий л юмыг гоёдог болж дээ. Гутлын өсгий, хүний арьс, замын гарц, хундаганы шилбэ, үзэгний дотор гээд л...
Бүгд таалагдаж байна. 
Иймэрхүү гоё зурагтай гарц хэд хэд тааралдсан. Энэ дээр л зогсч зураг авлаа. 


 Сүүлд энэ Минионы зурагтайг нэмлээ.

2013-10-09

Сэлэлт

Ээлжит сэлэлт


Зогсоод байгаа яваад байгаа нь ч бүү мэд усан дотор... Түгжрээнд нэг хөвнө. Өнөөдөр гудамжинд...
Өрөвдөлтэй юм аа манай Улаанбаатар

2013-09-19

Намар аа гэж юусан билээ

Намар аа гэж... юусан билээ
Нар шарсан талсан билүү
Найранд барьсан аясан билүү
Нахийтал сойсон морьсон билүү

Ай хөөрхий намар аа гэж юусан билээ

Р.Чойномын шүлэгнээс

2013-08-16